Биылғы жылы «Бір ел – бір кітап» республикалық акциясы аясында тарихтың қатпар-қатпар шындығын көркем сөзбен қайта тірілткен кемел қаламгер Қабдеш Жұмаділовтің «Тағдыр» романы қалың оқырманға ұсынылып отыр.

Бұл шығарма – қазақ халқының күрделі тарихи кезеңдердегі тағдырын, ел болып сақталып қалу жолындағы ауыр да ардақты күресін терең толғаған көркемдік қуаты зор туынды.

Қабдеш Жұмаділов 1936 жылы 24 сәуірде Шыңжаң өлкесінің Тарбағатай аймағындағы Малдыбай ауылында дүниеге келген. Болашақ жазушы ауылда бастауыш білім алып, кейін Шәуешек гимназиясын тәмамдайды. 1956 жылы Қытай үкіметінің жолдамасымен Алматы қаласына келіп, Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетіне оқуға түседі. Алайда екі ел арасындағы күрделі саяси жағдайға байланысты университеттің екінші курсынан кейін кері шақырылып, 1958–1962 жылдар аралығында Қытайда қуғын-сүргінге ұшырайды.

1962 жылы империя шекарасын бұзып өткен қазақ көшімен бірге атамекенге оралып, ҚазМУ-дегі аяқталмай қалған оқуын қайта жалғап, 1965 жылы жоғары білім алады. Осы кезеңнен бастап ол қазақ руханиятының бел ортасында жүріп, «Қазақ әдебиеті» газетінде (1965–1967), «Жазушы» баспасында (1967–1976), Мемлекеттік баспалар комитетінде (1976–1981) жауапты қызметтер атқарып, әдебиет пен мәдениет саласына сүбелі үлес қосты.

 Жазушының әдеби жолы ерте басталды. Шәуешек гимназиясында оқып жүрген шағында-ақ шығармашылыққа бет бұрған Қабдеш Жұмаділовтің алғашқы өлеңдері 1954 жылы «Шыңжаң» газетінде жарық көрді. Ал 1956 жылы «Шұғыла» журналында «Жамал» атты тырнақалды әңгімесі басылып, оның прозадағы қарымы айқындала түсті. Жастық шақта жазылған өлеңдері 1967 жылы «Жас дәурен» деген атпен жеке жинақ болып шықты. Осыдан кейін қаламгер поэзиядан прозалық жанрға біржола ойысып, көркем әдебиеттегі өз жолын айқындады. 1968 жылы «Қаздар қайтып барады» атты алғашқы әңгімелер жинағы жарық көрсе, 1969 жылы «Көкейкесті» романы оқырман қолына тиді. Содан бері жазушы қаламынан көптеген әңгімелер мен хикаяттар, оннан астам роман дүниеге келді. Оның романдарының басым бөлігі тарихи тақырыпқа арналуымен ерекшеленеді.

Қабдеш Жұмаділовтің шығармашылық биігі саналатын «Тағдыр» романы 1990 жылы Абай атындағы Мемлекеттік сыйлыққа ие болды. Бұл шығармада жазушы ел мен жер тағдырын, азаттық пен ар-намыс ұғымдарын көркемдік биік деңгейде көтеріп, ұлт тарихындағы күрделі кезеңдерді шынайы әрі әсерлі бейнеледі. «Тағдыр» романы – ұлттық сананы оятқан, тарихи жадыны жаңғыртқан эпикалық қуаты мол туынды.

«Тағдыр» романы - тарих пен тағылым тоғысқан туынды, әдебиеттер көрмесі:

https://www.facebook.com/groups/pushkinlibrary.kz/permalink/4287362568242481/

https://www.facebook.com/groups/pushkinlibrary.kz/permalink/4209007946077944/?rdid=imcl4uBl8y9J5S4C#

«Жол торабы» «Тағдыр» романының 1-бөлімі, подкаст/аудио формат: 

https://www.facebook.com/groups/pushkinlibrary.kz/permalink/4301527720159299/?rdid=fDd6VFUZp1CHdNMF#

«Қарасөздің қас жүйрігі»: әдеби талқы
23 сәуір күні кітапханамызда Қазақстанның Халық жазушысы, көрнекті қаламгер Қабдеш Жұмаділовтің шығармашылығына арналған «Қарасөздің қас жүйрігі» атты әдеби талқы өтті.
Кеш барысында әдебиет пен тарихтың тоғысқан тұсында жазушы мұрасы жан-жақты талқыланып, шығармаларындағы ұлттық сана, ел тарихы, рухани құндылық тақырыптары бойынша мазмұнды пікір алмасу болды.
А.С. Пушкин атындағы кітапхана қызметкерлері жазушының өз шаңырағында түсіріп алған сұхбатынан үзінді көрсетілді. Бұл бейнематериал көрерменге Қабдеш Жұмаділовтің тұлғалық болмысын, ой әлемін, шығармашылық ұстанымын жақынырақ тануға мүмкіндік берді.
Кітапхана жанындағы «Ой-сана» клубының белсенді мүшелері романға заманауи тұрғыдан талдау жасап, шығармадағы тарихи шешімдер мен кейіпкерлер тағдырын бүгінгі күн биігінен саралап, өз ойларын ортаға салды.
Шара барысында романнан үзінділер оқылып, кейіпкерлердің ішкі жан-дүниесі мен елдік рухты айшықтайтын әсерлі тұстар көрермен назарына ұсынылды.
Кештің қызықты әрі танымды өтуі үшін әдеби талқы барысында арнайы интерактивті ойындар ұйымдастырылды.
Адам жанын байытып, ойға ой қосатын тағылымды шарамыз сәтті аяқталды. Бұл жай ғана жиын емес, пікірлер тоғысқан, парасаттылық салтанат құрған ерекше сәт болды!

Мұрағат:

Мұрағат 2025
Мұрағат 2024
Мұрағат 2023
Мұрағат 2022
Мұрағат 2021

"Бір ел - бір кітап" республикалық акциясы елімізде 2007 жылдан бері ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің қолдауымен Қазақстан Республикасының Ұлттық Академиялық Кітапханасы мен ҚР кітапханалар қауымдастығының бастамасымен өткізіліп келеді.

2025 жылғы «Бір ел – бір кітап» республикалық акциясы: Тәкен Әлімқұлов пен Жұмекен Нәжімеденов шығармалары таңдалды

Проза жанры бойынша ұлтымыздың көрнекті жазушысы, ақын, әдебиет сыншысы әрі аудармашы Тәкен Әлімқұловтың шығармаларын оқу ұсынылды. 1918 жылы Оңтүстік Қазақстан облысының Созақ ауданында дүниеге келген ол, М. Горький атындағы әдебиет институтын бітірген. Қаламгердің «Сапар», «Жазғы жаңбыр», «Боз жорға» атты өлең жинақтарымен қатар, «Сейтек сарыны», «Көк қаршыға», «Кертолғау» секілді әңгіме-повестері мен «Ақ боз ат», «Тұлпардың тағдыры» романдары қазақ прозасының алтын қорына енді. Сонымен қатар, Т. Әлімқұлов «Абай», «Жұмбақ жан» еңбектері арқылы абайтану ғылымына елеулі үлес қосып, әлем әдебиеті классиктері мен А. Сент-Экзюперидің «Кішкентай шаһзада» ертегісін қазақ тіліне шебер аударды. Ол «Халықтар достығы» орденімен және «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталған.

Поэзия жанры бойынша Мемлекеттік сыйлықтың иегері, көрнекті ақын, жазушы әрі аудармашы Жұмекен Нәжімеденовтың шығармалары таңдалды. 2025 жылы ақынның 90 жылдық мерейтойы аталып өтеді. 1935 жылы Атырау облысының Құрманғазы ауданында туған ол, Құрманғазы атындағы консерваторияда оқып, Мәскеудегі Жоғарғы әдеби курсты тәмамдаған. Ж. Нәжімеденов — Қазақстан Республикасы Әнұранының («Менің Қазақстаным») авторларының бірі. Ақын «Балауса» жинағымен танылып, «Жоқ, ұмытуға болмайды!» дастаны үшін Ленин комсомолы сыйлығын, ал 2010 жылы «Менің Қазақстаным» жинағы үшін Мемлекеттік сыйлықты (қайтыс болғаннан кейін) иеленді. Поэзиямен қатар, «Ақ шағыл», «Кішкентай», «Даңқ пен дақпырт» романдары мен «Күй кітабын» жазған асқан күйші ретінде де белгілі. Оның туындылары әлемнің бірнеше тілдеріне аударылған, өзі де А. Блок, М. Лермонтов, С. Ширази шығармаларын қазақшалаған.

«Бір ел – бір кітап» акциясы отандық әдебиетті насихаттауға, тарихи-мәдени мұрамызды сақтауға және өскелең ұрпақты оқуға баулуға бағытталған. Ұлттық әдебиеттің қос алыбының шығармаларын бірге оқиық!

Мұрағат:

Мұрағат 2024
Мұрағат 2023
Мұрағат 2022
Мұрағат 2021

Биылғы жылы "Бір ел -бір кітап" акциясы аясында қазақ прозасына өзгеше өрнек, ғажайып сыр-сипат әкелген көрнекті қазақ жазушысы, балалар әдебиетінің классигі, 2024 жылы 100 жылдығы ЮНЕСКО көлемінде аталып өтілетін Бердібек Соқпақбаевтың шығармаларын оқимыз.

Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев 1924 жылы Алматы облысы, Нарынқол ауданы, Қостөбе ауылында дүниеге келген. Орта мектепті де сол ауылда бітірді. Бала Бердібек анасынан 8 жасында айырылды және бұл қайғы оның өмірінің соңына дейін үлкен соққы болды. Бердібектің білімге деген сүйіспеншілігін оятқан - ағасы Сатылған. Алайда, ағасы соғыс кезінде қайтыс болып, дүниеден ерте озды. Соқпақбаев бала кезінде көп қиындық көрді, аштық пен ауыр еңбектің, қиындықтың тауқыметіне ұшырады. Дегенмен, ол өте білікті және қабілетті бала болып өсті.

Өз ортасының алды болған Соқпақбаев мектеп бітіргеннен кейін әскерге барып, кейіннен Абай атындағы қазақ педагогикалық институтына оқуға түседі. Институтты бітіргеннен кейін Мәскеудегі жоғары әдеби курстарын тәмамдады.

Таулы ауылдан шыққан қазақ баласы журналистикамен көп айналысты, «Қазақ әдебиеті», «Балдырған» газет-журналдарының редакциясында жұмыс істеді. Сондай-ақ, киностудияда да қызмет етіп, өзінің туған ауданындағы мектептерде мұғалім болды. Ол үнемі балаларды тәрбиелеудің күрделі мәселелеріне алаңдады. Бердібек Соқпақбаев – білікті мұғалім, тәрбиеші. Содан болар бұл жағдай оның шығармаларының тақырыбын алдын-ала анықтап берді.

Б. Соқпақбаев Қазақстан жазушылар одағында балалар әдебиеті бойынша кеңесші болып жұмыс істеді. Ең алдымен ол балалар жазушысы. Балалық пен жастық оның барлық кітаптарының негізі. Соқпақбаевтың шығармалары негізінен автобиография болып табылады.

Бердібек Соқпақбаев шығармашылық қызметін ақын ретінде бастады. 1950 жылы оның «Бұлақ» атты алғашқы өлеңдер жинағы жарыққа шықты. Авторлық сезімдердің ерекше сенімділігі мен шынайылығымен ерекшеленген жинақ бірден өз оқырмандарын тапты.

Көп ұзамай Соқпақбаев прозада да бағын сынап көрді. Жазушының тарихы күрделі емес, бірақ қазақ ауылының өмірі мен тіршілігінің көлемді бейнесі суреттелген «Он алты жасар чемпион», «Бақыт жолы», «Өзім туралы» повестері тек жасөспірімдердің ғана емес, сондай-ақ ересек қазақ оқырмандардың да жүрегінен орын тапты. Бұл таңқаларлық жайт емес. Өйткені, жазушының кітаптарында тәрбиелік мәні бар көсемсөздер мен тентек және күлкілі кейіпкерлер өмір сүреді. Ал кітапты оқығанда олардың жетістіктеріне қуанбау, қиындықтарына көңіл бөлмеу, оларды сүймеу мүмкін емес.

Соқпақбаев «Менің атым Қожа » повесінің арқасында танымал болды. Бұл туынды «Детская литература» баспасында шығып, содан кейін орыс тілінен көптеген тілдерге аударылып, Франция, Польша, Чехословакия, Болгария секілді шетелдерде жарияланды. Тек содан кейін ғана бұл шығарма өз отанына оралып, байырғы қазақ тілді оқырмандардың жүрегінен ойып орын алды.

Бұл повесть бойынша «Қазақфильм» киностудиясында көркем фильм түсіріліп, 1967 жылы Канн қаласында өткен Балалар мен жасөспірімдер фильмдерінің халықаралық фестивалінде арнайы жүлдеге ие болды. Повестің басты кейіпкері – Қожа арманшыл, сотқар бала. Тентектігімен үнемі түрлі жағдайларға тап болып жүретін Қожа ақыл-ойы мен біліктілігінің арқасында қиындықтардан шыға алды. Ол біреудің қайғы-қасіретіне көз жұма қарамайтын елгезек, жоғары әділеттілік сезіміне ие, досқа адал, қайырымды, зұлымдыққа жол бермейтін бала. Ал осы қасиеттердің барлығы оқырмандардың жүрегінен мейірімділік тудырып, Қожа батыр бала атанды.

1960 ж.  жарық көрген «Балалық шаққа саяхат» повесі қазақ балалар әдебиетінің асыл мұрасына айналды. 1930-шы жылдардағы кішкентай кейіпкердің тағдыры арқылы өтетін повесть сол уақыттағы оқиғаларды және қазақ халқының қиын өмірін еш боямасыз көрсетеді.

Сондай-ақ, жазушы «Өлгендер қайтып келмейді» романында өмір жолында алдынан шыққан барлық қиындықтарды еңсерген табанды, батыл жас жігіттің өмірін және мінезінің қалыптасуын көрсетеді. Романның әрбір бетінде сол уақытқа тән өмір ұшқындары кездеседі.

Соқпақбаевтың көптеген шығармалары жас оқырмандарға арнап жазылған. Адамның әрбір кезеңі оның шынайы қуанышына толы. Осы тұрғыдан алғанда, қаладан атасына келіп, басынан қызықты ауыл өмірін өткерген қалалық қыз туралы «Аяжан» атты әңгімесі шынайы қызығушылық тудырады.

Жазушының кейінгі шығармаларының ішінде махаббат, сұлулық тақырыбына арналған «Қайдасың, Гаухар?» атты тамаша әңгімесі бар.

Бердібек Соқпақбаевтың барлық туындыларында оның шығармашылығының қайнар көзі халық өмірінен бастау алғаны сезіледі. Жазушының бейнелеу қабілеті өте бай. Ол өз кейіпкерлерінің портетін шебер суреттеп, әрқайсысын өзіне тән тілде сөйлетеді. Кейіпкердің ішкі күйзелісі мен ой-пікірлері жазушының басты көркемдік әдісі болып табылады.

Қазақ прозасына жаңа леп, өзгеше өрнек әкелген жазушы 1991 жылы 24 шілдеде Алматыда көз жұмды.

Мұрағат:

Мұрағат 2024
Мұрағат 2023
Мұрағат 2022
Мұрағат 2021

«Тәуелсіздігіміздің 30 жылдығына – 30 кітап» 

Жыл кітаптарын бірге оқиық!

Дәстүрлі «Бір ел – бір кітап» республикалық акциясы оқырмандар арасында кеңінен танымал. Жоба әдебиетіміздің қазыналы туындыларын насихаттау, оқу мәдениетін қолдау және дамыту, жастарды рухани және патриоттық тәрбиеге баулуға бағытталған.

ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің қолдауымен ҚР Ұлттық академиялық кітапханасының бастамасымен ұйымдастырылып келе жатқан акция биыл 15-ші рет өткізілуде. 
Жыл кітабы болып таңдалған кітаптар республикалық, облыстық, қалалық, аудандық, ауылдық және мектеп кітапханаларында кеңінен насихатталатын болады.
Биылғы жылы ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай, жалпыхалықтық оқуға «Тәуелсіздігіміздің 30 жылдығына – 30 кітап» рухани-мәдени акциясы ұсынылып отыр.

Назарларыңызға «Тәуелсіздігіміздің 30 жылдығына – 30 кітаптың» тізімін ұсынамыз.
Поэзия
1.Мұқағали Мақатаев «Өмірдастан».
2Жұмекен Нәжімеденов «Менің Қазақстаным».
3.Ұлықбек Есдәулет «Киіз кітап».
4.Серік Ақсұңқарұлы «Көкейімде Күлтегіннің жазуы».
5.Тоқтарәлі Таңжарық «Түн парақтары».
6.Бақытжан Қанапиянов «Достояние души».
Проза
1.Тынымбай Нұрмағамбетов «Періштелердің өлімі».
2.Тобық Жармағамбетов «Отамалы».
3.Сәуле Досжан «Қасірет пен тағдыр».
4.Юрий Серебрянский «Дәмді де пайдалы қазақстандық әдебиет».
5.Дәурен Қуат «Бөрісоқпақ».
6.Тұрысбек Сәукетай «Желқайық».
Драматургия
1.Рахымжан Отарбаев «Айна ғұмыр» пьесалар жинағы.
2.Дулат Исабеков «Жеті желкен» пьесалар жинағы.
3.Мәдина Омарова «Көмбе нанның дәмі».
4.Иран-Ғайып «Қорқыттың көрі» пьесалар жинағы.
5.Думан Рамазан «Пешене» пьесалар жинағы.
6.Сая Қасымбек «Жанталас».
Балалар әдебиеті
1.Ыбырай Алтынсарин «Өнер-білім бар жұрттар».
2.Бердібек Соқпақбаев «Жекпе-жек».
3.Марат Қабанбаев «Жиһангез Тити».
4.Толымбек Әбдірайым «Алабұға аулаған күн».
5.Зира Наурызбаева, Лиля Калаус «Алтын тостағанды іздеу».
6.Мәди Айымбетов «Бар болғаны он төрт жас».
Аударма
1.Юсупов Кеңес, Габриель Гарсиа Маркес «Жүз жылдық жалғыздық».
2.Әдетов Бекболат, Эрих Мария Ремарк «Аманат өмір».
3.Ахметов Әділ, Агата Кристи «Ғайып болған миллион».
4.Меллат Төлеген, Халид Хусейн «Жарқыраған мың күн».
5.Мәзен Динара, Ж.К. Роулинг «Хәрри Поттер мен жасырын бөлме».
6.Құрметұлы Амангелді, Орхан Памук «Менің атым – Қырмызы».